CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

 

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

 

Mã số:.............................................

 

1. Tên sáng kiến:          Phương pháp vận động học sinh của Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cừ Đứt mua Bảo hiểm y tế đạt tỷ lệ cao.

 

2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

Giải pháp tác nghiệp trong chuyên môn

 

3. Mô tả bản chất sáng kiến:

3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:

Cừ Đứt với địa hình là một gò nổi nằm giữa đầm Đông Hồ, nơi hợp lưu của Sông Giang Thành-Vĩnh Tế, sông Hà Tiên- Rạch Giá, các nhánh kênh nhỏ Thị Vạn, Rạch Vượt,… với biển. Mặc dù là một khu phố thuộc phường Đông Hồ, nhưng giao thông chia cắt với trung tâm thị xã, phương tiện đi lại chủ yếu là dùng ghe, xuồng. Với địa bàn có đường biên giới tiếp giáp với vương quốc Campuchia, lại cách trở sông nước, địa bàn Cừ Đứt gần như tách biệt, nhưng Cừ Đứt lại không được hưởng chế độ của vùng biên giới, cũng không được hưởng chế độ của vùng khó khăn bởi vì Cừ Đứt trực thuộc phường trung tâm thị xã. Dân cư sống tại Cừ Đứt hầu hết là do di dân cơ học phiêu bạc từ nhiều vùng miền đến đây lập nghiệp. Điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội của Cừ Đứt có thể xem là vùng trũng của thị xã. Người dân chủ yếu sống bằng nghề đốn lá dừa nước; đặc lú; đẩy dớn; đẩy xiệt; nuôi cua, tôm nhỏ lẻ;... nói chung là nghề nghiệp không ổn định, tỷ lệ hộ nghèo hàng năm thường trên dưới 30%. Trình độ dân trí chưa cao, đa số người lớn tuổi chỉ biết đọc viết, cộng với tập quán đời sống, nhu cầu việc làm tại chổ,...khiến cho hầu hết người dân rất ít quan tâm đến tương lai của con em mình. Việc quan tâm đến học tập của con em nơi đây đã ít, việc quan tâm đến chăm sóc sức khỏe cho con em mình lại càng ít hơn.

Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 22/11/2012 của Bộ Chính trị đã nêu rõ 4 mục tiêu bao quát các lĩnh vực hoạt động Bảo hiểm xã hội (sau đây viết tắt là BHXH), Bảo hiểm y tế (sau đây viết tắt là BHYT) giai đoạn 2012-2020, trong đó nội dung hết sức quan trọng là tiến tới BHYT toàn dân. Ngày 13/6/2014, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cũng đã ban hành Luật số 46/2014/QH13 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, trong đó quy định rõ đối tượng học sinh là đối tượng phải mua BHYT. Tuy nhiên, trên địa bàn khu phố 5 phường Đông Hồ (Cừ Đứt) nói chung và tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cừ Đứt (sau đây viết tắt là Trường TH và THCS Cừ Đứt) nói riêng, việc vận động mua BHYT vô cùng khó khăn, tỷ lệ đạt rất thấp, và là địa bàn thu BHYT thấp nhất toàn thị xã, trường cũng là đơn vị có tỷ lệ học sinh mua BHYT thấp nhất trong tất cả các trường toàn thị xã. Chỉ thị thực hiện nhiệm vụ năm học của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, phương hướng nhiệm vụ năm học của Sở Giáo dục và Đào tạo, Nghị quyết của Thị ủy, Kế hoạch của Ủy ban nhân dân thị xã, phương hướng nhiệm vụ năm học của Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã đều đề ra mục tiêu vận động học sinh mua BHYT đạt tỷ lệ 100%. Đây đã là một nhiệm vụ hết sức khó khăn đối với các trường ở nội ô có điều kiện, đối với địa bàn Cừ Đứt thì chỉ tiêu này gần như là kỳ vọng.

Từ năm học 2015-2016, tôi được phân công về công tác giảng dạy tại Trường TH và THCS Cừ Đứt. Qua hai năm công tác tại trường, nhận thấy được quá nhiều khó khăn của một đơn vị vùng xâu vùng xa, sự khó khăn của dân địa phương, và nhất là sự thiệt thòi của những học sinh nơi đây. BHYT toàn dân là một chủ trương lớn, nhằm thực hiện chính sách an sinh xã hội, với một địa bàn khó khăn như Cừ Đứt thì chủ trương này lại càng quan trọng hơn. Tuy nhiên, làm sao để chủ trương và chính sách này đi vào trong dân, góp phần thay đổi nhận thức của mọi người, góp phần giúp đỡ những gia đình khó khăn khi gặp phải bệnh tật,… nhất là với học sinh – lứa tuổi cần phải bảo vệ và chăm sóc nhiều nhất là việc cần phải tìm biện pháp để thực hiện cho bằng được. Nhận định, cho dù khó khăn đến mấy thì cũng có thể khắc phục được nếu ta tìm ra giải pháp phù hợp. Với vai trò là một người giáo viên chủ nhiệm, có nhiều năm trong nghề, trãi qua hầu hết tất cả các địa bàn của huyện Hà Tiên trước đây và thị xã Hà Tiên hiện nay, cùng với lòng yêu thương các em, bản thân đã suy nghĩ tìm mọi phương cách để vận động học sinh của trường tham gia mua BHYT đạt tỷ lệ cao nhất có thể, góp phần nào giúp đỡ cho các em tránh rủi ro, góp phần thực hiện thắng lợi chủ trương nghị quyết của Đảng, nhiệm vụ của ngành và hơn nữa chính là tạo tiền đề nhằm tạo sự chuyển biến cơ bản cho trường trong các năm sau trong khâu vận động mua Bảo hiểm y tế. Năm học 2016-2017, được phân công chủ nhiệm lớp 6, tôi đã thử nghiệm áp dụng giải pháp đạt kết quả khá tốt (17/19 HS mua BHYT, đạt cao nhất từ trước đến thời điểm đó), với kinh nghiệm thu được đó, nên năm học 2017-2018 này tôi đã mạnh dạn áp dụng giải pháp cho lớp 7 tôi chủ nhiệm và cả các lớp khác, tập trung ở khối THCS của trường.

         

3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:

3.2.1. Mục đích của giải pháp:

Mục đích của giải pháp là tìm mọi biện pháp để vận động học sinh mua BHYT năm học 2017-2018 đạt tỷ lệ cao nhất, tập trung ở khối THCS rồi nhân rộng ra khối TH của trường. Khi thực hiện tốt công tác này sẽ đem lại các ích lợi sau:

- Các em sẽ được chăm sóc sức khỏe tốt nếu chẳng may bị ốm đau bệnh tật;

- Thực hiện thắng lợi chủ trương nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước và kế hoạch của Ngành về công tác BHYT;

- Góp phần từng bước chuyển biến nhận thức của cộng đồng dân cư về công tác an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước nói chung, của công tác BHYT nói riêng.

- Tạo sự lan tỏa trong toàn trường, lan tỏa ra cộng đồng dân cư về việc mua BHYT. Từ đó, tạo đà và động lực cho việc vận động mua BHYT cho các năm tiếp theo.

3.2.2. Nội dung giải pháp:

3.2.2.1. Tìm hiểu, nắm bắt những thông tin cơ bản nhất về công tác mua Bảo hiểm y tế của học sinh trong năm học trước, trước khi tiến hành tuyên truyền vận động mua Bảo hiểm y tế năm học này.

Ngay từ đầu năm học, giáo viên phải tìm hiểu nắm bắt trước một bước học sinh của mình năm học trước em nào đã mua BHYT, em nào chưa mua BHYT? nguyên nhân tại sao học sinh đó không mua BHYT? hoàn cảnh gia đình gia đình học sinh đó như thế nào?,… Nghĩa là, giáo viên phải nắm những thông tin cơ bản nhất về học sinh mình trước khi tiến hành tuyên truyền, vận động mua BHYT. Đây chính là cơ sở khá quan trọng mà hầu như nhiều giáo viên xem nhẹ. Nếu chịu khó nắm bắt tốt thông tin ban đầu sẽ giúp ích rất nhiều cho giáo viên lập kế hoạch vận động có hiệu quả hơn.

 

3.2.2.2. Nghiên cứu thật kỹ Luật Bảo hiểm y tế, các văn bản hiện hành về BHYT, các quyền lợi, nghĩa vụ,…của người tham gia BHYT, cơ sở vật chất, đội ngũ nhân viên Trạm y tế phường; cập nhật các trường hợp cụ thể đã xảy ra tại địa phương khi tham gia BHYT và không tham gia BHYT;…

Đây chính là công việc cực kỳ quan trọng trong công tác vận động mua BHYT. Bạn không thể tuyên truyền vận động người khác mua BHYT trong khi bạn không nắm chắc, nắm rõ về công tác này. Những thông tin cơ bản nhất về công tác này như: các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công tác BHYT; Luật BHYT; các kế hoạch hành động của các cấp, các ngành về công tác này; tại sao phải vận động toàn dân mua BHYT; mức đóng BHYT của từng đối tượng; các hình thức mua (mua cá nhân, mua hộ gia đình,…); nhà nước hỗ trợ như thế nào với từng đối tượng; quyền lợi và nghĩa vụ liên quan; các thông tin ghi trên thẻ BHYT và quyền lợi gắn với thông tin trên thẻ như thế nào?; khám thế nào là đúng tuyến, sai tuyến, quyền lợi khi khám đúng tuyến, khi khám sai tuyến;….

Khi nắm thật chắc, thật rõ về công tác BHYT bạn sẽ tự tin, chủ động và ứng xử, xử lý phù hợp với từng tình huống gặp phải khi vận động học sinh, thuyết phục cha mẹ học sinh mua BHYT cho con em mình. Và trên thực tế, bản thân tôi đã giải đáp, trả lời được tất cả các thắc mắc của cha mẹ học sinh (sau đây viết tắt là CMHS) tại cuộc họp, qua điện thoại, qua trao đổi bên ngoài,…làm cho mọi người hiểu và nắm rõ, góp phần tích cực vào hiệu quả vận động.

 

3.2.2.3. Lập kế hoạch vận động học sinh mua Bảo hiểm y tế

 Bất cứ công việc nào muốn đạt hiệu quả đều phải có kế hoạch hành động cụ thể. Thông thường, giáo viên thường xem nhẹ việc này, cứ trên bảo sao thì xuống lớp triển khai lại như vậy. Hàng tuần, cứ kêu học sinh đóng tiền mua BHYT, cứ nhắc, cứ nhắc hàng ngày. Như vậy là không ổn, kết quả sẽ không cao. Để công tác vận động đạt hiệu quả, buộc người giáo viên phải xây dựng cho mình một kế hoạch cụ thể, định ra từng mốc thời gian. Kế hoạch không cần quá cầu kỳ, chỉ cần đơn giản nhưng chi tiết, cụ thể là được. Có kế hoạch với mốc thời gian cụ thể thì bản thân chúng ta mới chủ động và cố gắng hoàn thành đúng tiến độ được. Ví dụ, tôi xây dựng mốc thời gian vận động mua BHYT của năm học 2017-2018 như sau:

Mốc thời gian

Công việc

01-8/8/2017

Tìm hiểu công tác mua BHYT của lớp chủ nhiệm và các lớp khác trong khối THCS

9-12/8/2017

Nghiên cứu các văn bản hiện hành về công tác BHYT, nắm bắt tình hình tham gia BHYT, các tình huống tại địa phương

13/8/2017

Xây dựng kế hoạch vận động

15/8/2017

Nhận lớp chủ nhiệm, tiến hành sinh hoạt lớp, thông báo các khoản thu trong năm, vận động học sinh mua BHYT

16-26/8/2017

Tiến hành thu BHYT ở những học sinh được gia đình quan tâm, có hoàn cảnh không khó khăn

27-28/8/2017

Tìm hiểu rõ hoàn cảnh, nguyên nhân của từng trường hợp lớp chủ nhiệm chưa mua BHYT.

29/8/2017

Xây dựng nội dung họp CMHS đầu năm học

30/8/2017

Tiến hành họp CMHS đầu năm học, tiến hành vận động mua BHYT. Giải đáp từng vấn đề CMHS đặt ra.

01-15/9/2017

Hỗ trợ lãnh đạo nhà trường trong công tác vận động mạnh thường quân. Tiếp tục tiến hành vận động học sinh chủ nhiệm chủ nhiệm mua BHYT. Giải quyết từng trường hợp cụ thể của lớp để lớp chủ nhiệm thu đạt 100% tạo tiền đề và làm gương cho các lớp khác.

15-20/9/2017

Phối hợp giáo viên chủ nhiệm (sau đây viết tắt là GVCN) các lớp khác khối THCS, tìm hiểu nguyên nhân học sinh các lớp này tại sao chưa mua BHYT. Tiến hành vận động.

20-30/9/2017

Phối hợp giải quyết từng trường hợp của học sinh các lớp khác chưa mua BHYT, hỗ trợ giải đáp cho CMHS và học sinh hiểu. Phấn đấu cuối tháng đạt tỷ lệ 100%.

01-15/10/2017

Phối hợp GVCN các lớp khối Tiểu học vận động học sinh mua BHYT

15-30/10/2017

Dự trù thời gian cho các trường hợp khó. Tiến hành nhận, phát thẻ BHYT, đề nghị chỉnh sửa nếu có sai sót.

30/12/2017

Họp CMHS cuối học kỳ I, sơ kết công tác thu BHYT trong trường, trong lớp, thông báo cho CMHS biết những kết quả đạt được của công tác, giải đáp thắc mắc cho CMHS, nhân rộng cho các năm học sau.

 

Với kế hoạch trên, tôi có thể chủ động thời gian từng việc, lấy lớp chủ nhiệm làm mẫu, thực hiện trước, từ đó nhân rộng ra các lớp trong khối THCS và tiến hành hỗ trợ cho các lớp khối TH.

 

3.2.2.4. Tiến hành tuyên truyền, vận động học sinh lớp chủ nhiệm mua BHYT bằng phương pháp trao đổi nhẹ nhàng, cụ thể dựa trên hiểu biết của các em, do chính các em trình bày. Từ đó, xây dựng học sinh trở thành đội ngũ tuyên truyền viên của lớp, của trường về công tác BHYT.

Công tác vận động học sinh mua BHYT cũng như một tiết dạy trên lớp, phải cân nhắc lựa chọn phương pháp phù hợp.

Ví dụ: tuần sinh hoạt đầu của lớp, tôi tiến hành nhận xét, đánh giá những thành tựu của lớp trong năm học trước, những tồn tại của năm trước (đương nhiên có công tác BHYT), những chỉ tiêu phấn đấu của năm này (có công tác BHYT), những việc cần phải làm để đạt chỉ tiêu đặt ra. Đến lĩnh vực BHYT, tôi dành thời gian nhiều để thực hiện các công việc như: Nêu những học sinh đã tham gia BHYT năm trước, đề nghị một vài trường hợp học sinh có BHYT nêu những quyền lợi mà bản thân mình hưởng khi có BHYT; đề nghị học sinh không mua BHYT nêu những khó khăn mà bản thân và gia đình gặp phải khi không có BHYT. Sau đó, đề nghị một vài học sinh trình bày hiểu biết của mình về những quyền lợi mà bản thân và gia đình được hưởng khi có BHYT, sau đó GVCN sẽ bổ sung thêm, giải thích thêm những quyền lợi của BHYT. Tiếp theo cho học sinh trình bày những rủi ro gặp phải nếu chẳng may bệnh tật mà không có BHYT, GVCN bổ sung thêm, kể thêm những câu chuyện gặp phải có liên quan đến BHYT cho học sinh nghe. Sau khi học sinh đã nắm chắc về những gì bản thân và gia đình được hưởng trong BHYT, GVCN tiến hành nói rõ thêm sự quan tâm, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước, của chính quyền địa phương cho công tác BHYT như: Nhà nước hỗ trợ 30%, chính quyền địa phương hỗ trợ 10%, như vậy thực chất học sinh tham gia chỉ đóng có 60%,…để các em thấy và hiểu được đây không phải là sự ép buộc mà chính là sự quan tâm của toàn xã hội cho bản thân mình và gia đình mình.

Qua cách tuyên truyền như vậy, các em học sinh có thể hiểu rõ về BHYT một cách thực tế, và nhẹ nhàng, khắc phục được tình trạng GVCN cứ cầm các tờ rơi đọc và tuyên truyền nhưng các em rất mau quên, không nhớ rõ, không nắm rõ. Một khi các em đã nắm chắc và rõ thì chính các em lại trở thành đội ngũ tuyên truyền viên quan trọng nhất, đông đảo nhất, hiệu quả nhất của công tác này đối với gia đình, người thân và làng xóm của mình.

 

3.2.2.5. Tổ chức tuyên truyền, trao đổi, giải đáp thật tốt cho CMHS trong các phiên họp CMHS. Chuẩn bị thật tốt nội dung cuộc họp CMHS.

Muốn thay đổi một thói quen là điều hết sức khó, nó phải bắt đầu từ gốc và phải đồng bộ. Chính vì vậy, đối tượng mang ý nghĩa và tính chất quyết định cho công tác mua BHYT chính là CMHS. Buổi họp CMHS lớp lần đầu của năm học, tôi đã chuẩn bị chi tiết cho cuộc họp trong đó có vấn đề BHYT. Trước cuộc họp, tôi đã mời riêng những CMHS học sinh nồng cốt của lớp dự kiến đưa vào Ban đại diện CMHS trao đổi trước, đề xuất trước những nội dung cuộc họp. Khi tiến hành họp, cũng giống như công tác tuyên truyền cho học sinh, trong công tác tuyên truyền cho CMHS cũng lấy nhận xét từ thực tế CMHS những ích lợi khi tham gia BHYT, tác hại nếu không tham gia, từ đó GVCN thuyết phục,vận động CMHS mua BHYT cho con em mình. Giải đáp từng thắc mắc của CMHS, đưa ra từng ví dụ cụ thể để minh họa, từ đó mới thuyết phục có hiệu quả. Đề nghị một số CMHS (đã trao đổi trước) phát biểu ý kiến về công tác BHYT (hỗ trợ GVCN tuyên truyền). Nếu có CMHS phản bác thì GVCN thuyết phục, sau đó đề nghị CMHS ý kiến thêm (đã trao đổi trước),…với sự phối hợp nhịp nhàng giữa GVCN và nhiều CMHS năng nổ, nồng cốt đã góp phần tạo sự đồng thuận cao và giúp công tác tuyên truyền vận động dễ dàng hơn rất nhiều.

 

3.2.2.6. Hỗ trợ lãnh đạo nhà trường trong công tác vận động mạnh thường quân.

Công tác vận động mạnh thường quân hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn đầu năm học thì đơn vị nào cũng làm. Theo thường lệ, ngoài những hiện vật như tập sách quần áo thì có một vài đơn vị hỗ trợ tiền. Tuy nhiên, vận động được nhiều hay ít còn tùy thuộc vào cách thức mà đơn vị thực hiện và sự hỗ trợ của lực lượng giáo viên trong nhà trường. Ví dụ, ngày khai giảng đầu năm học, trong buổi tọa đàm, sau khi nhà trường báo cáo, nêu thuận lợi, khó khăn,… đến phát biểu của giáo viên, tôi đã nêu thêm những tồn tại, những giải pháp có thể khắc phục được tồn tại, những việc cần sự tiếp sức của địa phương. Từ đó, nhờ lãnh đạo địa phương vận động các mạnh thường quân bên ngoài tạo nguồn đối ứng hỗ trợ cho học sinh không đủ khả năng mua BHYT. Năm học 2017-2018, đã vận động được số tiền 9,5 triệu đồng để hỗ trợ học sinh mua BHYT.

 

3.2.2.7. Tham mưu lãnh đạo nhà trường trong việc sử dụng hợp lý nguồn kinh phí vận động mua BHYT theo hình thức nhà trường hỗ trợ cho CMHS theo tỷ lệ 50-50. Phân tích thật tỉ mỉ để CMHS nhận thấy sự quan tâm của toàn xã hội đến con em mình để CMHS chấp nhận cùng góp tiền mua BHYT cho con mình.

Hàng năm, nhà trường thường sử dụng tiền hỗ trợ để mua thẻ BHYT cho các em học sinh khó khăn. Đây là việc làm tốt, tuy nhiên, nó cũng ít nhiều có tác dụng ngược, đó chính là cha mẹ học sinh ỷ lại, không mua BHYT cho con em mình, trông chờ vào nhà nước, nhà trường. Hơn nữa, số tiền cũng hạn chế, nên chỉ một số ít học sinh được hỗ trợ BHYT theo cách này. Trong năm học này, tôi đã tham mưu lãnh đạo trường nhất định không mua thẻ BHYT cho học sinh như vậy, mà tiến hành vận động CMHS cùng mua theo tỷ lệ 50-50. Ban đầu thì lãnh đạo trường không thống nhất vì những năm trước đây nhà trường cũng vận động theo cách này nhưng không hiệu quả. Tôi đã thuyết phục và cam kết tôi sẽ lãnh trách nhiệm vận động để cách này thực hiện đạt hiệu quả, bởi vì có thể do cách vận động và thuyết phục chưa phù hợp, nhà trường đã đồng ý và cách thức này cuối cùng đã mang lại kết quả rất tốt.

Một yếu tố rất quan trọng đó là phải phân tích cho CMHS thấy được, đây chính là bổn phận, là trách nhiệm của người làm cha, làm cha, quyền lợi là của chính gia đình, bản thân con em mình. Đảng, Nhà nước, nhà trường, xã hội vì quan tâm đến gia đình học sinh nên mới bắt buộc tham gia BHYT. Khi HS tham gia BHYT đã được nhà nước hỗ trợ (hay nói đúng hơn là cho tiền) 30%, chính quyền địa phương đã hỗ trợ 10%, như vậy học sinh chỉ đóng 60%. Nhưng nhà trường đã vận động, xin các mạnh thường quân, doanh nghiệp,…hỗ trợ 50% số tiền đóng còn lại (nghĩa là 30% của số tiền đóng BHYT), như vậy thực tế gia đình chỉ cần tiết kiệm để nộp 30% số tiền BHYT mà đáng ra phải mua, chỉ vậy thôi cũng hưởng đủ quyền lợi như người mua 100%. Đảng, Nhà nước, nhà trường, xã hội đã quan tâm mình như vậy thì không cớ gì mình lại chối bỏ, không hợp tác, không chấp nhận một quyền lợi lớn mà con mình nhận được. Với cách phân tích tỉ mỉ và đầy đủ thì CMHS đều thấm và đồng ý mua BHYT.

 

3.2.2.8. Xác định đúng nguyên nhân vì sao cha mẹ học sinh không chịu mua BHYT để có biện pháp vận động phù hợp.

Đây chính là nội dung quan trọng nhất của giải pháp. Bởi vì có xác định đúng nguyên nhân thì mới có giải pháp giải quyết cho phù hợp. Trong quá trình công tác và thực hiện nhiệm vụ, tôi có thể tạm liệt kê các nguyên nhân chính dẫn đến CMHS không chịu mua BHYT cho con em mình và bản thân đã đưa ra giải pháp giải quyết như sau:

Một là, theo thói quen, theo tập quán, lối sống, “trời sanh voi, sanh cỏ”, “sống chết có số”, con em mình nào giờ chẳng bệnh tật gì nên chẳng quan tâm.

Đối với trường hợp này, bản thân tôi đã lấy những ví dụ từ người thân của mình, từ gia đình những đồng nghiệp, từ chính những gia đình trong địa bàn Cừ Đứt, trên địa bàn thị xã, gặp ốm đau, bệnh tật mà không có BHYT dẫn đến mất mạng, dẫn đến cùng kiệt,…để dẫn chứng cho CMHS thấy. Thuyết phục họ cuộc sống không ai biết trước được ngày mai. Con em mình sẽ khổ như thế nào, gia đình sẽ khổ như thế nào nếu chẳng may bệnh tật mà không có BHYT. Lấy quy định mới về các loại phí trong khám chữa bệnh hiện hành cao hơn mức trước đây như thế nào để thông báo cho CMHS biết, đề cập từ các khoản phí khám rất cao trong phẩu thuật, xạ trị, chạy thận lọc máu,…để CMHS thấy. Từ đó làm thay đổi suy nghĩ của CMHS.

Hai là, CMHS bức xúc vì những tiêu cực xảy ra ở bệnh viện nên giận dỗi không muốn mua BHYT.

Đối với trường hợp này, cần giải thích cặn kẽ cho CMHS hiểu, chủ trương BHYT toàn dân là của Đảng và Nhà nước, vận động mua BHYT là cả hệ thống chính trị trong đó có nhà trường, quản lý tiền BHYT là cơ quan Bảo hiểm xã hội, bệnh viện và các trạm y tế là đơn vị có trách nhiệm điều trị và được nhà nước trả tiền điều trị cho người có BHYT. Vì vậy, việc tiêu cực xảy ra chỉ là những trường hợp cá biệt, không phải lỗi ở BHYT. Từ đó, hướng dẫn CMHS nếu gặp phải vấn đề như trên thì phản ánh, góp ý như thế nào? khiếu nại hoặc phản ánh đến cơ quan nào?... Đồng thời GVCN cũng dẫn chứng những tiến bộ, những cải thiện trong công tác BHYT, trong khám chữa bệnh của BHYT cho phụ huynh thấy. Phân tích để phụ huynh hiểu không vì những cá biệt, những vụ việc riêng lẻ mà làm ảnh hưởng đến một chủ trương đúng đắn lớn, ảnh hưởng đến quyền lợi thiết thực của con em mình.

Ba là, một số CMHS băn khoăn không hiểu hết quyền lợi khi mua BHYT.

Ví dụ như bản thân họ bị cảm, bị mệt, đến trạm y tế phường xin truyền nước biển, họ có thẻ BHYT nhưng vẫn phải tự trả tiền. Hay đăng ký khám bệnh ở bệnh viện Hà Tiên nhưng không muốn khám Hà Tiên mà xuống bệnh viện Kiên Lương khám có được không? Xuống Rạch Giá khám có được không?

Những trường hợp này, giáo viên phải căn cứ vào quy định hiện hành của Bộ y tế và Bảo hiểm xã hội để giải thích cụ thể từng trường hợp một. Ví dụ Trạm y tế phường được phép khám và điều trị những loại bệnh nào? Được phép cấp thuốc một lần tối đa bao nhiêu tiền?... Việc truyền nước biển tại Trạm y tế có thực sự có lợi không? Có nằm trong quy định không? Từ đó sẵn dịp tuyên truyền luôn cho CMHS trong việc lựa chọn đúng đắn chăm sóc sức khỏe cho mình, không sử dụng thuốc kháng sinh bừa bãi khi chưa có chỉ định của bác sĩ, không nên truyền nước biển khi chưa thật sự cần thiết và có chỉ định của bác sĩ chính thức,… Việc khám bệnh theo tuyến, thông tuyến, trái tuyến,…cũng hướng dẫn chi tiết cho CMHS. Qua tư vấn, giải đáp như vậy, CMHS đều thông hiểu, và như thế công tác vận động sẽ đạt kết quả tốt, một công nhưng đạt hiệu quả của cả nhiều việc.

Bốn là, khá nhiều gia đình CMHS cũng muốn mua BHYT cho con em mình, nhưng ngặc nỗi gia đình khó khăn, đi làm thuê bữa có bữa không, gia đình lại không thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo. Phải bỏ ra mấy trăm ngàn để mua BHYT thì không thể.

Đối với trường hợp này, tùy theo hoàn cảnh từng gia đình cụ thể, tôi đã tư vấn và hỗ trợ cho CMHS bằng một số biện pháp sau:

          -Trường hợp không quá khó khăn: Nhà trường sẽ hỗ trợ 50% số tiền phải mua còn lại, gia đình chỉ cần tiết kiệm 50% nữa thôi (cách tuyên truyền thuyết phục như trình bày phần ở trên).

          -Trường hợp quá khó khăn: GVCN đề nghị CMHS tiết kiệm mỗi ngày một ít tiền, ví dụ như 10 ngàn, 20 ngàn, hay 25 ngàn, (tùy hoàn cảnh từng gia đình)… số tiền này học sinh sẽ đem đến trường gửi cho thủ quỹ lớp giữ hay thầy cô giữ hộ, cho đến khi đủ số tiền phải mua BHYT. Trường hợp đến hạn đóng nhưng tiết kiệm chưa đủ tiền thì lớp sẽ sử dụng quỹ lớp hay GVCN cho mượn tiền ứng trước và các em tiết kiệm gửi lại sau. Cũng có trường hợp, mặc dù các em đã tiết kiệm, phụ huynh đã tiết kiệm, nhưng đến thời hạn cuối vẫn chưa đủ, GVCN phát động trong lớp cùng hỗ trợ, GVCN cùng với học sinh trong lớp góp vào, tùy theo điều kiện, em thì 10 ngàn, em thì 5 ngàn, em thì 2 ngàn,…cuối cùng góp đủ số tiền mua BHYT cho bạn. Năm học này, có khá nhiều trường hợp phải thực hiện theo cách này, mặc dù số tiền góp vào là không lớn, nhưng theo đánh giá và nhìn nhận của riêng cá nhân tôi thì đây chính là cách làm mang tính nhân văn cao nhất, giải quyết tự lực nhất, có tính giáo dục cao nhất không chỉ cho HS mà còn tác động lây lan đến cộng đồng CMHS. Phiên họp CMHS cuối học kỳ I vừa qua, khi tôi báo cáo lại việc này trong cuộc họp, tôi nhận thấy gần như tất cả CMHS đều rất xúc động và tán thành cao cách làm của lớp.

Tuy nhiên, khi thực hiện vấn đề này cần chú ý cách nói và cách làm để tránh tác dụng ngược. Nghĩa là, có khi GVCN vô tâm để học sinh nộp hết tiền ăn sáng của mình mà nhịn đói; hay như bảo rằng GVCN cho mượn đóng trước, HS phải có trách nhiệm nộp trả lại hàng ngày (nếu tuyên truyền theo cách này sẽ có người bảo vô hình chung học sinh trở thành con nợ của nhà trường);… Nhưng nếu tuyên truyền và hướng dẫn tốt, tạo sự đồng thuận và thấu hiểu ngay từ đầu với CMHS thì cách làm này ngoài việc đạt được kế hoạch thu BHYT, chúng ta còn giúp từng bước làm thay đổi nhận thức của CMHS, thay đổi cách suy nghĩ việc mua BHYT cho CMHS, hình thành thói quen tiết kiệm cho CMHS và cả học sinh trong việc chăm sóc sức khỏe, ngoài ra nó còn góp phần giúp các em biết cách tự lập và lo cho bản thân khi khó khăn.

Năm là, mặc dù đã được tuyên truyền vận động rõ ràng, bản thân CMHS cũng hiểu rõ ràng nhưng vẫn rất cố chấp, nhất định không mua BHYT cho con mình.

Đối với trường hợp này, buộc người giáo viên phải kiên trì và khéo léo sử dụng phối hợp nhiều biện pháp.

Ví dụ:

- Tiếp tục tuyên truyền, thuyết phục; phối hợp cùng khu phố, các phụ huynh tích cực tác động;

- Hàng ngày GVCN chịu khó điện thoại thông báo kết quả học tập của học sinh rồi khéo léo nhắc CMHS mua BHYT, cứ điện thoại liên tục hàng ngày nhẹ nhàng như vậy làm cho CMHS không chịu được đành mua BHYT;

- GVCN hướng dẫn cho học sinh cách thuyết phục cha mẹ mình, hàng ngày siêng làm việc nhà, đúng giờ học bài, hỏi thăm sức khỏe cha mẹ mình hàng ngày, kể cho cha mẹ nghe chuyện vui trong lớp,…qua đó tác động đến tình cảm cha mẹ mình.

Với cách phối hợp nhiều tác động như vậy, hầu hết CMHS đều thay đổi suy nghĩ và đồng ý mua BHYT. Năm học này có 2 trường hợp CMHS như vậy và cuối cùng cũng đồng ý mua BHYT cho con mình.

          Sáu là, có thể đan xen hai hay nhiều trường hợp trên.

          Trên cơ sở giải quyết như trên, GVCN tùy theo nguyên nhân mà tìm giải pháp tháo gỡ phù hợp. Ví dụ: có trường hợp CMHS vừa giận bệnh viện, vừa không hiểu việc khám theo tuyến hay không theo tuyến, vừa có khó khăn vì có 2 con cùng học trong trường. Tôi đã giải thích và hướng dẫn cách tiết kiệm, kết quả là cả 2 trẻ đều được mua BHYT đúng hạn.

 

3.2.2.9. Kết hợp nhiều hình thức tuyên truyền, vận động, mọi lúc, mọi nơi nếu có thể.

          Ông bà mình thường bảo “mưa dầm, thấm lâu”, áp dụng theo phương cách này thì hiệu quả đạt được cũng không ít. Tuyên truyền vận động CMHS mua BHYT không chỉ trong phiên họp CMHS mà có thể tuyên truyền qua gặp gỡ hàng ngày, qua trao đổi công việc, qua tiếp xúc ở các cuộc họp khu phố,… Ví dụ, khi GVCM đi họp khu phố gặp CMHS có thể hỏi thăm gia đình, công việc,…sao đó bắt chuyện qua việc hỏi xem đã mua BHYT cho con em mình chưa? Nếu chưa thì đã tiết kiệm được bao nhiêu để mua BHYT cho con mình rồi? Hay như qua trao đổi điện thoại về việc học tập của HS, GVCN có thể khen những tiến bộ của HS, khen những nét nỗi bật trong hoạt động phong trào của học sinh,…để làm cho phụ huynh vui, sao đó nhắc nhở phụ huynh tranh thủ mua BHYT cho con mình.

 

3.2.2.10. Khéo léo sử dụng lớp này để tuyên truyền cho lớp khác, học sinh này để tuyên truyền cho học sinh khác, phụ huynh này tuyên truyền cho phụ huynh khác như một phong trào thi đua.

          Như kế hoạch tôi xây dựng từ đầu, lấy lớp chủ nhiệm mình làm thí điểm. Chỉ sau nửa tháng, lớp tôi đã hoàn thành chỉ tiêu.

Sau khi hoàn thành lớp chủ nhiệm, tôi bắt đầu vận động sang các lớp khác theo hình thức “cuốn chiếu” từng lớp một, lấy học sinh và kết quả đạt được của lớp này tuyên truyền cho lớp khác. Khi giảng dạy các lớp khác, đến cuối tiết, dành một ít thời gian, tôi hỏi thăm tình hình mua BHYT của lớp, tìm hiểu từng em một tại sao chưa thể mua. Sau đó, tôi hướng dẫn cho từng em, cho lớp cách làm sao để có đủ tiền mua BHYT, lấy lớp mình ra làm ví dụ, lấy học sinh A, học sinh B ra làm ví dụ để khuyến khích các em phải cố gắng đạt được như bạn. Mặc khác, lấy đó công tác mua BHYT làm chỉ tiêu thi đua, thực tế là với lứa tuổi học sinh các em lại rất thích thi đua và em này sẽ nhắc nhở em kia, lớp này sẽ nhắc nhở lớp kia, tạo hiệu ứng tốt góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

          Đối với phụ huynh còn chần chừ, còn chưa hài lòng, tôi tìm hiểu xem gia đình như thế nào, có phụ huynh nào năng nỗ gần nhà, có uy tín, tôi nhờ phụ huynh năng nỗ đó hàng ngày qua lại khéo léo vận động, nhắc nhở để phụ huynh kia chấp nhận mua BHYT cho con em mình.

          Nói chung là tận dụng từ tất cả thời gian có thể, nhân lực có thể như: lực lượng khu phố, các thành viên Ban đại diện CMHS, các phụ huynh năng nỗ,… tạo thành một lực lượng đồng bộ cùng thực hiện công việc nên hiệu quả đương nhiên là đạt như mong muốn.

 

3.2.2.11. Tham mưu lãnh đạo nhà trường thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh tại trường học để nhằm tạo lòng tin và thiện cảm cho cha mẹ học sinh.

Ông bà ta thường bảo: “trăm nghe không bằng mắt thấy”, vì vậy muốn được phụ huynh nghe là thực hiện thì nhà trường phải làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh của trường để tạo lòng tin và thiện cảm của phụ huynh.

Bắt đầu từ khâu bố trí tủ thuốc y tế, phân công người phụ trách, các trang vật dụng cần thiết của phòng y tế học đường,…sao cho đầy đủ, gọn gàng, ngăn nắp, dễ nhìn thấy, nơi nằm nghỉ của học sinh khi ốm phải kín đáo, sạch sẽ,…

 Tiếp theo là khâu phối hợp cùng trạm y tế phường trong khám sức khỏe đầu năm cho học sinh. Sau khi khám xong, ngay trong phiên họp CMHS đầu năm học, GVCN phải báo cáo rõ và tư vấn cụ thể từng trường hợp một cho phụ huynh, ví dụ: đối với những em bị cận thị, bị sâu răng, bị suy dinh dưỡng, bị huyết áp thấp,…thì phụ huynh cần làm gì, lưu ý những gì,… Qua đó, GVCN kết hợp tuyên truyền để CMHS thấy các em được chăm sóc như thế nào khi có bảo hiểm y tế.

Những khi học sinh ốm đau, bệnh tật đột xuất, cán bộ y tế trường học, GVCN lớp, lãnh đạo nhà trường cần phải chăm sóc tử tế, sơ cứu kịp thời, nhanh chóng chuyển các em sang trạm y tế phường, tiến hành liên lạc ngay cho CMHS,… Những việc làm như vậy, phụ huynh sẽ dần dần cảm nhận được ích lợi của hiểm y tế đối với con em mình, qua đó sẽ góp phần làm chuyển biến nhận thức của CMHS về công tác bảo hiểm y tế.  

 

3.2.2.12. Bản thân người giáo viên phải tự phấn đấu rèn luyện để gương mẫu, tạo uy tín trong CMHS, mặc khác phải thật sự thương yêu, chăm sóc các em, qua đó tác động đến CMHS.

          Uy tín của người giáo viên cũng là vấn đề hết sức quan trọng trong tuyên truyền, vận động. Uy tín có được phải qua thời gian và sự cảm nhận của học sinh, của CMHS. Trong cuộc sống, trong giảng dạy, trong giao tiếp hàng ngày,… giáo viên cần gương mẫu và thể hiện lòng thương yêu học sinh chân thành. Chỉ khi, học sinh và CMHS cảm nhận được sự yêu thương của thầy cô thì khi thầy cô đề cập đến tình yêu thương mọi người mới nghe mới tin.

Trong giảng dạy và công tác, GVCN cũng phải chú ý từ những việc nhỏ nhặt nhất đến những việc to hơn với học sinh. Ví dụ: khi nghe học sinh ốm nằm ở Trạm y tế thì giáo viên phải đến thăm, tiện đó xem xét công tác chăm sóc của nhân viên y tế để góp ý nhẹ nhàng, gửi gắm học sinh; Khi học sinh ốm năng phải chuyển viện thì GVCN cũng thường xuyên gọi điện thăm hỏi, tư vấn và động viên cho phụ huynh và học sinh bị ốm;… Tất cả những việc đó tạo nên thiện cảm và gần gũi của CMHS với người giáo viên, và đương nhiên khi giáo viên vận động thì họ dễ dàng thực hiện. Thực tiễn cho thấy rất nhiều giáo viên khác nói mãi nhưng phụ huynh không nghe, nhưng khi tôi vận động, trao đổi thì phụ huynh chấp nhận ngay. Trong các cuộc vận động đóng góp kinh phí để học sinh tham gia các phong trào cũng vậy, khi tôi lên tiếng vận động thì gia đình phụ huynh có khó khăn cũng nhiệt tình ủng hộ.

 

3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp:

Với những giải pháp đồng bộ như trên, năm học 2017-2018 Trường TH và THCS Cừ Đứt đã vận động thu BHYT đạt kế hoạch đề ra mà trước đó tưởng chừng như là kỳ vọng. Với kết quả ấy, áp dụng cho một địa bàn gần như là khó khăn nhất tỉnh mà đạt hiệu quả thì tôi nghĩ rằng, nếu đem giải pháp này áp dụng cho tất cả các trường khác trong thị xã, trong tỉnh và trong phạm vi các tỉnh khó khăn khác cũng sẽ đạt kết quả như mong muốn.

 

3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được:

Với những giải pháp thực hiện như trên, ngay trong nửa đầu tháng 9/2017, lớp 7 do tôi chủ nhiệm đã thu BHYT đạt 100%. Sau khi lớp 7 chủ nhiệm hoàn thành chỉ tiêu, tôi đã lần lượt vận động học sinh các lớp khác trong khối THCS, đến đầu tháng 10/2017, tất cả học sinh khối THCS của trường mua BHYT đạt 100%.

Trường TH và THCS là một trường có nhiều cấp học, gồm mầm non, TH và THCS. Trường lại có 2 điểm dạy cách xa nhau. Học sinh mầm non được nhà nước cấp thẻ BHYT, còn lại HS khối TH và THCS phải mua. Vì vậy, sau khi hoàn thành khối THCS, tôi bắt đầu hỗ trợ vận động HS khối TH mua BHYT. Tuy nhiên, khó khăn là khối TH học buổi sáng, khối THCS học buổi chiều, tôi dạy buổi chiều, cho nên muốn vận động HS khối TH phải đi vào buổi sáng, trường lại cách trở sông nước phải thuê đò vào trường và phải ở lại để chiều dạy luôn. Vì vậy, tôi chỉ sắp xếp hỗ trợ vận động được 2 buổi sáng trong tuần với các lớp TH. Qua hai buổi vận động, phân tích, thuyết phục, kết quả đạt được cũng rất tốt. Ví dụ như: Lớp 5, đến đầu tháng 10/2017 chưa có HS nào mua BHYT, sau khi vận động lần 1 có 5 HS mua BHYT, sau vận động lần 2 thì chỉ còn 3 em chưa mua BHYT; Lớp 4, đầu tháng 10 chỉ có 2 HS mua BHYT, sau khi vận động 2 lần chỉ còn 1 HS chưa mua BHYT; Lớp 3, đầu tháng 10 chỉ có 3 HS mua BHYT, sau 2 lần vận động thì chỉ còn 1 HS chưa mua BHYT. Kết quả khối TH chưa đạt được 100% bởi vì bản thân chưa có thời gian nhiều để vận động triệt để như khối THCS, chưa có thời gian sâu sát từng trường hợp như khối THCS,… Tuy nhiên, rõ ràng giải pháp cũng đã mang lại kết quả khá tốt ở khối TH.

Kết quả thu BHYT đến cuối HKI năm học 2017-2018, toàn trường có 178/185 học sinh tham gia BHYT, đạt tỷ lệ 96,21%, trong đó khối THCS mua đạt 100%, khối TH chỉ còn 7 em chưa mua.

Có thể so sánh số liệu thu BHYT của trường trong 3 năm học vừa qua như sau (không tính số học sinh học lớp mẫu giáo 5 tuổi):

 

 

Năm học 2015-2016

Năm học 2016-2017

Năm học 2017-2018

Số HS phải mua BHYT

Số HS mua BHYT

Số HS phải mua BHYT

Số HS mua BHYT

Số HS phải mua BHYT

Số HS mua BHYT

Số lượng

174

15

182

21

185

178

Tỷ lệ mua đạt

8,62%

11,53%

96,21%

 

Thành công của sáng kiến trên được tập thể ghi nhận biểu dương điển hình trong chi bộ về “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, được tập thể nhà trường ghi nhận biểu dương “gương điển hình tiên tiến” thực hiện mô hình mới trong đơn vị đồng thời nhân rộng ra các đơn vị bạn trong cụm thi đua khối ở thị xã Hà Tiên.

 

Trên đây là kết quả mà bản thân tôi đã thực hiện trong thời gian qua và mang lại hiệu quả khá tốt, kết quả đạt được có thể là không lớn về mặt kinh tế nhưng lại hết sức lớn về tính xã hội. Kết quả trên đã xóa được suy nghĩ từ trước đến nay về khả năng vận động học sinh trên địa bàn mua BHYT đạt tỷ lệ đề ra. Kết quả đạt được không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu, mà sâu xa hơn chính là nó đã góp phần thay đổi nhận thức của mọi người, của CMHS, của địa bàn dân cư và cả lực lượng giáo viên nhà trường về công tác BHYT. Nó tạo tiền đề và điều kiện để các năm học sau nhà trường có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ này, và hơn cả chính là góp phần hạn chế rủi ro sức khỏe cho học sinh, thực hiện tốt chủ trương và chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác an sinh xã hội nhất là ở địa bàn khó khăn./.

Hà Tiên, ngày 15 tháng 01 năm 2018

Người mô tả

 

 

 

 

                                                                            Huỳnh Văn Tươi